เซ็บเดิร์ม (Seborrheic Dermatitis): ผื่นผิวหนังอักเสบที่ไม่ควรมองข้าม พร้อมวิธีรักษาและป้องกัน

เซ็บเดิร์ม หรือชื่อทางการแพทย์ว่า Seborrheic Dermatitis คือภาวะผิวหนังอักเสบเรื้อรังชนิดหนึ่ง ที่พบบ่อยบริเวณที่มีต่อมไขมันมาก เช่น หนังศีรษะ ใบหน้า หน้าอก หลัง และบริเวณร่องจมูก แม้จะไม่ใช่โรคร้ายแรงหรือโรคติดต่อ แต่สามารถส่งผลกระทบต่อบุคลิกภาพ ความมั่นใจ และคุณภาพชีวิตได้หากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม

เซ็บเดิร์มคืออะไร?

เซ็บเดิร์มเป็น ผื่นผิวหนังอักเสบ ที่มีลักษณะเฉพาะคือ ผิวลอกเป็นขุย มัน หรือมีสีแดง มักเกิดซ้ำเป็นระยะ ๆ และเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัย เช่น การแพ้, เชื้อรา, ฮอร์โมน, ความเครียด และสภาพอากาศ

อาการของโรคเซ็บเดิร์ม

อาการที่พบได้บ่อย ได้แก่:

• ผิวลอกเป็นขุยหรือสะเก็ด โดยเฉพาะบริเวณ หนังศีรษะ คิ้ว ซอกจมูก ใบหู
  
• ผิวหนังบริเวณที่เป็นจะมีลักษณะ แดง มัน และคัน
  
• หากเกิดที่หนังศีรษะ อาจคล้ายรังแคแต่มีการอักเสบร่วมด้วย
  ในเด็ก เรียกว่า “หมวกน้ำนม” (Cradle Cap) มักหายได้เองเมื่อโตขึ้น

สาเหตุของเซ็บเดิร์ม

สาเหตุที่แท้จริงยังไม่แน่ชัด แต่มักเกี่ยวข้องกับปัจจัยต่อไปนี้:

• การเจริญเติบโตของ เชื้อรามาลาสซีเซีย (Malassezia spp.)
  
• ความมันของผิวหนัง ที่มากเกินไป
  
• ความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน
  
• ความเครียด การพักผ่อนไม่เพียงพอ หรือความเหนื่อยล้า
  
• การเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศ โดยเฉพาะในฤดูหนาวหรืออากาศแห้ง

วิธีรักษาเซ็บเดิร์ม

การรักษาเซ็บเดิร์มเน้นที่การควบคุมอาการและลดการกลับมาเป็นซ้ำ โดยแนวทางได้แก่:

การใช้ยาทาเฉพาะที่ เช่น

• คอร์ติโคสเตียรอยด์อ่อน (Steroid cream) ลดการอักเสบและอาการแดง ไม่ควรใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน
  
• ยาต้านเชื้อรา เช่น คีโตโคนาโซล (Ketoconazole)
  
• คาลซิเนอรินอินฮิบิเตอร์(Calcineurin inhibitors) ใช้ในบริเวณที่ผิวบาง เช่น ใบหน้า

• หลีกเลี่ยงการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีสารระคายเคือง
  
• ล้างหน้าด้วยสบู่อ่อนและน้ำอุ่น หลีกเลี่ยงการขัดถูแรงๆ
  
• พักผ่อนให้เพียงพอ และลดความเครียด

เซ็บเดิร์มรักษาหายไหม?

เซ็บเดิร์มไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่สามารถควบคุมอาการให้ดีขึ้นและป้องกันการกำเริบได้ หากได้รับการดูแลที่เหมาะสม โดยเฉพาะการใช้ยารักษาอย่างต่อเนื่อง รวมถึงการปรับพฤติกรรมสุขภาพ

เคล็ดลับการป้องกันเซ็บเดิร์ม

• รักษาความสะอาดของผิวและหนังศีรษะ
  
• หลีกเลี่ยงความเครียดและพักผ่อนให้เพียงพอ
  
• เลือกใช้ผลิตภัณฑ์ดูแลผิวที่อ่อนโยน ปราศจากน้ำหอม
  
• หลีกเลี่ยงการเกาหรือถูบริเวณที่มีผื่น

เซ็บเดิร์ม เป็นภาวะผิวหนังอักเสบที่พบบ่อยและสร้างความรำคาญให้ผู้ป่วยไม่น้อย การรู้จักอาการ สาเหตุ และแนวทางการรักษาที่ถูกต้องจะช่วยให้สามารถควบคุมโรคนี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ หากคุณมีอาการผื่นแดง คัน หรือหนังศีรษะลอกเป็นขุยที่ไม่หาย ควรรีบพบแพทย์ผิวหนังเพื่อการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

https://www.samitivejhospitals.com/th/article/detail/sebderm

https://www.petcharavejhospital.com/th/Article/article_detail/seb-derm

https://www.rama.mahidol.ac.th/ramachannel/article/เซ็บเดิร์ม-หรือโรคผื่นแ/

https://www.sikarin.com/health/ผิวลอก

https://www.bpksamutprakan.com/care_blog/view/348

https://www.vimut.com/article/Seborrheic-Dermatitis