โรคผิวหนังจากเชื้อรา ที่มักพบในนักกีฬาและคนออกกำลังกาย

ผู้ที่ออกกำลังกายเป็นประจำ เช่น นักกีฬา นักวิ่ง ฟิตเนส หรือผู้ที่ใช้ชีวิตในสภาพอากาศร้อนชื้น มักมีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดโรคผิวหนังจากเชื้อรา เนื่องจากเหงื่อ ความอับชื้น เสื้อผ้ารัดแน่น และการใช้พื้นที่หรืออุปกรณ์ร่วมกัน ล้วนเป็นปัจจัยที่เอื้อต่อการเจริญเติบโตของเชื้อรา หากไม่ได้รับการดูแลอย่างถูกต้อง อาจทำให้ผื่นลาม คันมาก หรือมีการติดเชื้อซ้ำได้

สาเหตุของโรคผิวหนังจากเชื้อราในนักกีฬา

1. เหงื่อและความอับชื้น

หลังออกกำลังกาย เหงื่อสะสมตามร่มผ้า เช่น ขาหนีบ เท้า หรือรักแร้ ทำให้เป็นแหล่งเจริญเติบโตของเชื้อรา

2. การใช้สิ่งของร่วมกัน

เช่น ผ้าเช็ดตัว รองเท้า ห้องน้ำฟิตเนส หรือพื้นที่สระว่ายน้ำ ซึ่งอาจมีเชื้อราเกาะอยู่

3. เสื้อผ้ารัดแน่นและไม่ระบายอากาศ

ชุดออกกำลังกายที่แนบผิวทำให้เกิดความอับชื้นและเสียดสี ส่งผลให้เชื้อรางอกงามได้ดี

4. รองเท้าแบบหุ้มเท้า

ทำให้เท้ามีความร้อนและชื้น ส่งเสริมการเกิดโรคเชื้อราที่เท้าและเล็บ

โรคผิวหนังจากเชื้อราที่พบบ่อยในนักกีฬา

1.สังคัง (Tinea Cruris)

เกิดที่ขาหนีบและต้นขาด้านใน มักพบในผู้ชายหรือผู้ที่เหงื่อออกมาก

อาการ : ผื่นแดง คัน ขอบผื่นชัดเจน อาจลามเป็นวง

2. ฮ่องกงฟุต (Tinea Pedis / Athlete’s Foot)

พบมากที่สุดในนักกีฬา โดยเฉพาะผู้ที่ใส่รองเท้าหุ้มส้น

อาการ : ผิวลอกแตก ง่ามเท้าเปื่อย คันหรือแสบ

3. เชื้อราที่เล็บ (Onychomycosis)

มักเกิดร่วมกับฮ่องกงฟุต

อาการ : เล็บหนา เปราะ สีเหลืองหรือขุ่น และเปลี่ยนรูปทรง

4. เกลื้อน (Tinea Versicolor)

พบในผู้ที่เหงื่อออกมาก โดยเฉพาะลำตัวและหน้าอก

อาการ : ผื่นด่างสีขาว น้ำตาล หรือชมพู ไม่คันมาก

5. กลากที่ลำตัว (Tinea Corporis)

ผื่นเป็นวงกลม พบที่แขน ขา ลำตัวหรือหลัง

อาการ : ขอบผื่นนูนเป็นวง มีสะเก็ดและคัน

การวินิจฉัยโรค

แพทย์จะตรวจจากลักษณะผื่น ประวัติอาการ และอาจทำการตรวจเพิ่มเติม เช่น

• ตรวจ KOH เพื่อยืนยันเชื้อรา
  
• เพาะเชื้อราในกรณีรักษายากหรือเป็นซ้ำบ่อย

วิธีรักษาโรคผิวหนังจากเชื้อรา

1. ยาใช้ภายนอก (Topical Antifungals) เป็นการรักษาเบื้องต้น เช่น Ketoconazole ควรใช้ยาต่อเนื่อง แม้อาการดีขึ้นแล้ว 1–2 สัปดาห์ เพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ

2. ยารับประทาน (Oral Antifungals) เหมาะสำหรับกรณีต่อไปนี้

• ผื่นลามกว้าง
  
• เป็นซ้ำบ่อย
  
• เชื้อราที่เล็บ
  
• ไม่ตอบสนองต่อยาทา

ควรใช้ภายใต้การดูแลของแพทย์หรือเภสัชกร

3. หลีกเลี่ยงการใช้ยาสเตียรอยด์โดยไม่จำเป็น  เพราะอาจทำให้เชื้อราลุกลามและทำให้วินิจฉัยยากขึ้น

วิธีป้องกันโรคผิวหนังจากเชื้อราในนักกีฬา

• อาบน้ำและเช็ดตัวให้แห้งทันทีหลังออกกำลังกาย
• ให้ความสำคัญกับบริเวณร่มผ้า เช่น ขาหนีบ ง่ามเท้า
• เปลี่ยนเสื้อผ้า ถุงเท้า และชุดชั้นในที่เปียกเหงื่อ
  
• สวมเสื้อผ้าระบายอากาศได้ดี
  
• หลีกเลี่ยงการใช้ผ้าเช็ดตัว รองเท้า หรือเครื่องแต่งกายร่วมกับผู้อื่น
  
• ใช้รองเท้าแตะในห้องน้ำ ฟิตเนส และบริเวณสระว่ายน้ำ
  
• ดูแลรองเท้าให้แห้ง ตากแดดหรือใช้สารดูดความชื้น
  
• หากเป็นฮ่องกงฟุต ควรรักษาให้หายเพื่อลดการแพร่ไปยังขาหนีบ
  
• หลีกเลี่ยงการใส่รองเท้าคู่เดิมซ้ำหลายวันติดกัน

โรคผิวหนังจากเชื้อราเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในนักกีฬาและผู้รักการออกกำลังกาย เนื่องจากเหงื่อ ความอับชื้น และสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเติบโตของเชื้อรา การรักษาที่ถูกต้องร่วมกับการป้องกันที่เหมาะสม จะช่วยลดโอกาสการเกิดซ้ำและป้องกันการลามไปยังส่วนอื่นของร่างกาย

หากมีอาการคัน ผื่นแดง หรือผิวหนังผิดปกติ ควรพบแพทย์ผิวหนังเพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาอย่างถูกต้อง

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

https://www.rama.mahidol.ac.th/ramachannel/article/อาการคัน-แบบนี้-เรียกเชื/

https://www.bumrungrad.com/th/conditions/foot-fungus

https://hellokhunmor.com/พฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพ/การดูแลสุขอนามัย/ออกกำลังกายที่ฟิตเนส-เสี่ยงติดเชื้อ/

https://www.pobpad.com/คันในร่มผ้าและเชื้อราบ